Η ημέρα της γυναίκας είναι η ημέρα της παγκόσμιας γυναίκας, αυτής που σήμερα εξαναγκάζεται στην προσφυγοποίηση, αυτής που αγωνίζεται για την ελευθερία και την κοινωνική ισότητα. Δεν είναι απλά γιορτή της γυναίκας, αλλά προβολή και του γυναικείου παραδείγματος.Στο Κομπάνι, η Κούρδισσα που υπερασπίζεται το δίκαιο και την τιμή της γυναίκας, όλες οι γυναίκες που ζητούν τα δικαιώματά τους στην Τουρκία, στην Συρία, είναι το παράδειγμα. Είναι η Λεϊλά Ζάνα, η μεγάλη προσωπικότητα του Κουρδικού δημοκρατικού κινήματος.
Μετά το διεθνές έγκλημα της προδοσίας και παράδοσης του Κούρδου ηγέτη δόθηκε εντολή να σιωπήσουν για τον Οτζαλάν και το Κουρδικό κίνημα. Αντίθετα με τον Ευρωπαϊκό τύπο. Η μεγάλη Ιταλική εφημερίδα REPUBBLICA στο φύλο της 5 Δεκεμβρίου του 2008 , αλλά και στις 10 Ιουνίου 2004 χαρακτηρίζει τη Ζανά ως πασσιονάρια των Κούρδων. Και το MANIFESTO, ιστορική εφημερίδα της ιταλικής ανανεωτικής αριστεράς, (καμία σχέση με τον Ελληνικό αριστερό κομπλεξισμό), στο φύλλο της 19 Οκτωβρίου 2008 την αποκαλεί «Κουρδικό καμάρι». Υπάρχει και η άλλη πλευρά της Ευρώπης. Του ανθρωπισμού και προβολής του παραδείγματος.
Ειδικά στην Τουρκία γιορτή της γυναίκας δεν σημαίνει λουλουδάκια. Ντροπή στον Τσίπρα που μαζί με τον Νταβούτογλου μοίραζε λουλουδάκια στις γυναίκες δημοσιογράφους. Νομιμοποιεί ένα κράτος που καταπατά κάθε έννοια δημοσιογραφικής ελευθερίας –πρόσφατα παρενέβη σε εφημερίδα και έβαλε δικούς του στη διεύθυνσή της. Ο Τσίπρας έκανε την πολιτική και ηθική ανομία στο κράτος που έχει τους περισσότερους φυλακισμένους δημοσιογράφους στον κόσμο.
Οι δημοκράτες, οι προοδευτικοί άνθρωποι έχουν οικουμενικές αξίες. Στο δρόμο της Οικουμενικής Απελευθέρωσης υπάρχουν και οι Άνθρωποι που τις υπερασπίζονται. Δυστυχώς υπάρχουν και αυτοί που ντροπιάζουν την ανθρωπιά και τα παραδείγματά της. Δυστυχώς, ξανά, που ήρθε η σειρά μικρών και ανέντιμων, όπως ο Τσίπρας. Μετατρέπει τη χώρα σε παράρτημα των σχέσεων Ευρωατλαντισμού- Τουρκίας. Ξαναδείχνει ασέβεια προς τη δημοκρατία και τις γυναίκες, ιδιαίτερα την ημέρα της γυναίκας.
Γρηγόρης Κλαδούχος
Ξυλόκαστρο 8 Μαρτίου 2016
Ένα βίντεο – μήνυμα αλληλεγγύης από κατοίκους της Αμοργού προς τους Κούρδους, που αγωνίζονται, διώκονται, δολοφονούνται από το τουρκικό κράτος, την ίδια ώρα που η «πολιτισμένη Δύση» επιλέγει την ένοχη σιωπή. Ένα απλό και δυνατό μήνυμα αλληλεγγύης.
Το βίντεο το έφτιαξε η Επιτροπή Κατοίκων Αμοργού και όπως αναφέρει «δεν αποσκοπεί σε κανένα χρηματικό όφελος. Τα πλάνα και οι φωτογραφίες του βίντεο έχουν τραβηχτεί όλα από την ομάδα αλληλεγγύης κι είναι όλα από την Αμοργό. Η μουσική που ακούγεται στο τέλος είναι αυτοσχεδιασμός Αμοργιανού βιολιστή».
Η φωτογραφία του δημοσιεύματος μας είναι από πλάνο του βίντεο των κατοίκων της Αμοργού.
Πηγή: ημεροδρόμος
1. Η ΠΛΑΝΗ ΤΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΑΥΘΟΡΜΗΤΟΥ Είναι ο μήνας της αγροτικής εξόδου, κίνησης των τρακτέρ. Η σημερινή είναι η συσσωρευμένη αγανάκτηση ετών. Είναι ένας νέος «κοινωνικός ριζοσπαστισμός» ή μήπως υποκίνηση και υπονόμευση από την παλαιοκομματική φαυλοκρατία; Η αντιπολίτευση κρατά αποστάσεις ευμενούς ουδετερότητας, ενώ πρώτη φορά κατανόηση εκδηλώνει το μιντιακό κατεστημένο. Ένα όμως είναι σίγουρο: η αυθόρμητη κινησιουργία φθείρει την κυβέρνηση, την απονομιμοποιεί, ταυτόχρονα ευνοεί άλλες δυνάμεις εντός του υπαρκτού πολιτικού συστήματος. Όταν νομοθετούν οι βάρβαροι ή νομοθετούν βάρβαρα μέτρα, στην δίκαιη λαϊκή απάντηση συντονίζεται η ανεύθυνη αντιπολιτευτική δημαγωγία ή η παθητική συγκαταβατικότητα. Στο αυθόρμητο δικαιοπρακτικό ένστικτο ανατίθεται το έργο του φθοροποιητικού μηχανισμού προς όφελος αυτών που λυμαίνονταν τον πολιτειακό πλούτο, δηλαδή τον κόπο των αγροτών και όλων των Ελλήνων. Σε τέτοιες στιγμές εσωτερικού ανορθολογισμού επαναπροβάλλεται το πολιτικό σύστημα ως ικανό να δράσει με όρους βιωσιμότητας της κοινωνίας. Να θυμηθούμε μόνο τα λόγια του Παναγιώτη Κονδύλη: όσα ωφελούν τους ιδιοτελείς προπαγανδίζουν οι αφελείς. Τα κινήματα διεκδίκησης πρέπει να προφυλάσσονται από οποιαδήποτε πλάνη που αφορούν τις δυνατότητές τους. Χωρίς στρατηγική εκφυλίζονται σε ένα αποστεωμένο οικονομισμό. Αυτός όμως, ο μονομερής διεκδικητικός λόγος και πράξη είναι άρνηση της πολιτικής ως προγραμματικό σχέδιο, ως πρόταση ενός νέου συλλογικού μέλλοντος. Μία τέτοια πολιτική οριζόντων είναι ταυτόχρονα αξίωση ηθικοποίησης της πολιτικής και τιμωρίας των ενόχων που μας έφεραν ως εδώ, απαίτηση δημοκρατίας και προβολή μίας στρατηγικής αναπτυξιακής πρότασης. 2. ΤΡΑΚΤΕΡ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΑ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Τα τρακτέρ ως σύμβολα ανάγουν σε μία μηχανική γεωργία που καμία σχέση δεν έχει με την Ελληνική πραγματικότητα. Τα πολλά τρακτέρ είναι και ένα μέρος της παθολογίας. Εάν σήμερα είναι το πρώτο εργαλείο επικοινωνιακής αναφοράς είναι γιατί αναδεικνύει δύναμη. Οι αγρότες όμως, στοιχείο επικοινωνιακής ταυτότητας έπρεπε να έχουν τα προϊόντα τους. Στις εκπομπές μαγειρικής προβάλλονται τα καταστήματα προμήθειας των υλικών. Οι αγρότες θα νικήσουν αν αναφερθούν στον αγρότη, τον αρχικό δημιουργό της πρώτης μαγειρικής ύλης. Αυτά που θα κάνουν περήφανο τον παραγωγό. Κλείνουν δρόμους, εθνικούς τους ονομάζουν, αλλά εθνικοί δεν είναι. Αφού συνδέουν πόλεις σε ένα κρατικό στρεβλό και αντεθνικό δίκτυο, που συνδέει πόλεις που περιφρόνησαν την ύπαιθρο, πόλεις του τσιμέντου. Ενώ ζωτικός χώρος αυτών των πόλεων, που αποκλείονται, είναι ο αγροτικός περίγυρός τους. Το πεδίο διεκδίκησης δεν πρέπει να είναι στενά το ασφαλιστικό, αλλά η προβολή της βιωσιμότητας της χώρας μέσα από τον επαναπροσδιορισμό της Ελληνικής υπαίθρου στην αξιακή μας ιεραρχία. Μία πρόταση, διεκδίκηση άλλων κατανομών και επενδύσεων, ενός άλλου στυλ ζωής, συνέργειας πολλών οριζόντιων τοπικών συστημάτων. Η συνδικαλιστική ή διεκδικητική συνείδηση του αγρότη, δεν αρκεί. Πρέπει να δώσει την θέση της στην συλλογική, τοπική, περιφερειακή. Η ενίσχυση του αισθήματος κοινής ζωής είναι προϋπόθεση κοινωνικής βιωσιμότητας. Βιωσιμότητα του αγροτικού χώρου σημαίνει επιστροφή του ανθρώπινου παράγοντα και της επιχειρηματικότητας που προκύπτει από τη συμβολή της γνώσης και των τεχνικών εξελίξεων. 3. Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΡΙΝΘΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ Όταν ο Βορειοευρωπαϊκός οικονομικός εθνικισμός ευτελίζει το πρόσωπο της χώρας, συκοφαντεί τους Έλληνες, εμείς απαντάμε ως άνθρωποι της δημιουργίας, του πολιτισμού. Και η Κορινθία είναι συναίρεση υλικών και συμβολικών παραγόντων. Υπήρξε διαμορφωμένο και διαμορφωτικό περιβάλλον πολιτισμού. Ένα από αυτά που διέκριναν τον άνθρωπο από τα ζώα είναι η ικανότητά του να επικοινωνεί με σύμβολα. Αυτές τις ημέρες των κινητοποιήσεων στα διόδια, σε όσους έρχονταν από το Αθηναϊκό τέρας η υποδοχή έπρεπε να έκανε προφανή την διαπίστωση ότι μπαίνουν σε χώρο πολιτισμού, της σταφίδας, της ελιάς, μία περιοχή με κεντρικότητα στον γαστρονομικό πολιτισμό. Σε κάθε ταμείο των διοδίων έπρεπε να έβλεπαν μια ελιά που θα εισήγαγε στον πολιτισμό που παραλάβαμε, που θέλουμε να αναπτύξουμε, ότι αυτός είναι ο τόπος της ζωής και εργασίας μας. Στην Κορινθία δυστυχώς, οι τοπικές και περιφερειακές αντιπροσωπεύσεις μικρές και ανεπαρκείς δεν μπορούν να κάνουν ενεργό παραλαβή και επόμενα μία ανορθωτική παρέμβαση. Κανένα συνεκτικό σχέδιο. Δεν μπορούν να διαχειριστούν το ιστορικό αγροφυσικό σύμπλεγμα Νεμέας-Στυμφαλίας-Φενεού, την άρση της δυαδικής οικονομίας παραλίας και ενδοχώρας. Στο Ξυλόκαστρο θέλουν να διοικήσουν και δεν γνωρίζουν τι έχουν να διοικήσουν. Το δημοτικό συμβούλιο υπογράφει ψήφισμα λέγοντας ότι ο δήμος είναι τουριστικός, ενώ το 65% ασχολείται με την γεωργία. Δεν ετέθη μία φορά το γενικό θέμα τι κάνουμε για τον αγροτικό χώρο, αν και έχουμε την πολυτέλεια ο δήμαρχος να είναι γεωπόνος και ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου αγρότης και με πανεπιστημιακές σπουδές. 4. ΕΝΑΣ ΔΡΟΜΟΣ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΛΙΑ Ο αγροτικός χώρος δεν έχει πολιτικές αντιπροσωπεύσεις. Η Ελλάδα μετεμφυλιακά πολέμησε την ύπαιθρο και η ύπαιθρος ηττήθηκε. Την Ελλάδα κατέστρεψε η προμνημονιακή πολιτική. Τα μνημόνια ήταν οι υπογραφές στους συμβολαιογράφους. Οι απεγνωσμένες εξεγέρσεις των αγροτών και η σημερινή τους συνάντηση με άλλες κοινωνικές δυνάμεις έχουν προοπτική σε μια πολιτικοποίηση και επίγνωση ποιοι τους κορόϊδεψαν, τους εκμεταλλεύθηκαν, τι έφταιξε, ποιες είναι οι βασικές κατευθύνσεις για να βγούμε από την κρίση. Αν δεν συμβεί αυτό θα ανακυκλώνονται οι εκμεταλλευτές τους. Απαιτείται μια νέα πολιτική παιδεία. Η οποία λειτουργεί μόνο αν κατευθύνεται από μία ιδέα αυτού που ένας λαός θέλει να είναι (Μάσσιμο Κατσιάρι). Για τους αγρότες πρώτα ο Ησίοδος μίλησε για τον «ιδρώτα της αρετής» και ότι οι «εργαζόμενοι πολύ φίλτεροι». Ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου ίδρυσε την Αγροτική Τράπεζα και έκανε το άλμα από τον άνθρωπο στο χωριό: «η πολιτική του κράτους πρέπει να στηριχθεί σε μια συστηματική προσπάθεια για τον ηθικό και οικονομικό υψωμό του αγρότη. Τι αξία μπορεί νάχει ο πολιτισμός αν τ‘ αγαθά του δεν φθάνουν στις καλύβες του χωριού;». Και ο Αντώνης Τρίτσης προσπάθησε να επανασχεδιάσει πάνω στις παραγωγικές και οικιστικές ιδιαιτερότητες της χώρας, των πόλεων και της υπαίθρου. Σήμερα, υπερβαίνοντας το αυθόρμητο, χρειάζεται μία θεσμική και παραγωγική επανάσταση, μία συνομιλία με τη νεολαία. Οι φοιτητές του γεωπονικού που είδαμε είναι ελπίδα. Η Μεγάλη Πολιτική περιλαμβάνει ως προαπαιτούμενο έναν Νέο Πολεοδομικό και Αγροδομικό Σχεδιασμό. Γρηγόρης Κλαδούχος (πρώτη δημοσίευση στο δρόμο της αριστεράς 20-2-2016-στην φωτογραφία η PENELOPE CRUZ στο "VOLVER")
Διατυπώνω μια "ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (για να βγούμε κάποτε από ..το "τούνελ"): Θεωρώ πρώτιστη την Ανάγκη Παραγωγικής Ανασυγκρότησης. Με Οργάνωση της παραγωγής, Συνεργατικές-"εναλλακτικές" μορφές εργασίας . Με Αγροτικούς συνεταιρισμούς, Καταναλωτικούς Συνεταιρισμούς που λειτουργούν Χωρίς μεσάζοντες, δίκτυα ανεξάρτητων επαγγελματιών που παράγουν συνεργατικά. ΤΡΟΦΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ. Η χώρα μας βρίσκεται μπροστά σε ένα διαρκή και ωμό εκβιασμό, με τις Μνημονιακές Κυβερνήσεις να υποθηκεύουν με τις επιλογές της ολόκληρο τον εθνικό πλούτο και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Εκτός όμως από την υποθήκευση, προωθείται τεράστια μεταφορά πλούτου από τους εργαζόμενους και τα μεσαία στρώματα σε ποικίλα κοινωνικά παράσιτα όσο και στους «δανειστές». Από το Δημόσιο στους πειρατές των ιδιωτικοποιήσεων, από τους παραγωγικούς κλάδους στη χρηματιστική κερδοσκοπία. Όλες αυτές οι μεταβιβάσεις διευθύνονται από τις “αγορές” και κατευθύνονται κυρίως σε ξένους δήθεν επενδυτές. Όντας πεπεισμένοι ότι: 1. Η κρίση έρχεται ως επιστέγασμα της συστηματικής αποδιάρθρωσης της εγχώριας παραγωγής, του κοινωνικού κράτους και περιορισμού στοιχειωδών δικαιωμάτων της εργασίας (“ελαστικοποίηση”), της ασυδοσίας του παρασιτικού κεφαλαίου (“ευελιξία”) και του αφελληνισμού της οικονομίας (χρηματιστήριο, δομημένα ομόλογα, φυγάδευση κεφαλαίων, μαύρο χρήμα).Της μετατροπής της χώρας σε μια ΑΠΟΙΚΙΑ ΧΡΕΟΥΣ. 2. Η εγχώρια κρίση, ανεξάρτητα από τα αίτια, γίνεται εκρηκτική εξ αιτίας των επιλογών που επέβαλαν οι “δανειστές” και αποδέχθηκαν οι Μνημονιακές Κυβερνήσεις, - ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ότι, για τα αδιέξοδα που μας ταλανίζουν, προβάλλει η ανάγκη για διατύπωση Εναλλακτικών Προτάσεων και ΔΡΑΣΕΩΝ. Η ανάγκη να υπάρξει ένα Εθνικό Σχέδιο Επιβίωσης και Ανασυγκρότησης: της κοινωνίας, του κοινωνικού κράτους και της παραγωγής, με προτεραιότητα την ευημερία και αξιοπρέπεια των λαϊκών στρωμάτων και με κατεύθυνση και κίνητρο την κοινωνική δικαιοσύνη. Τούτο ανάμεσα σε άλλα σημαίνει: -Ανάσχεση του ξεπουλήματος και της αισχροκέρδειας, υπεράσπιση του εθνικού πλούτου, δουλειά και δίκαιη αμοιβή για όλους. Κοινές Δράσεις για έλεγχο της κερδοσκοπικής ασυδοσίας, της διαφθοράς. Κοινές Δράσεις στην παραγωγή και διανομή αγαθών και υπηρεσιών, με κατεύθυνση προς μια οικονομία υπέρ των υποτελών τάξεων με ουσιαστικό κοινωνικό χαρακτήρα και περιεχόμενο. -Υπεράσπιση των κοινωνικών δικαιωμάτων και των δημοσίων αγαθών, εργατικός και λαϊκός έλεγχος στους θεσμούς και στα κέντρα λήψης των αποφάσεων. Κατάρτιση λοιπόν με δημόσιο διάλογο Προγράμματος Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Αναδιανομής του Πλούτου και Ανθρώπινης και Αειφόρου Ανάπτυξης. «Διότι : σήμερα είναι επιτακτική Ανάγκη: -η Ανάπτυξη της πρωτογενούς και δευτερογενούς παραγωγής. Η ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ, οι εναλλακτικές μορφές ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Η Στήριξη μορφών συλλογικής διαχείρισης, όπως: συνεταιρισμών, ομαδικών καλλιεργειών, δημοτικών και δημοσυνεταιριστικών επιχειρήσεων, διαχείριση των λαϊκών αγορών από επιτροπές άμεσων παραγωγών, καταναλωτών κ.ο.κ. -Η Αξιοποίηση του συνόλου του εθνικού πλούτου, ορυκτού και υποθαλάσσιου υπέρ του έθνους και του Λαού. Η Προστασία της Δημόσιας Περιουσίας. Λαϊκή κινητοποίηση για τη γη, την στέγη, το κλίμα και τους φυσικούς πόρους, την αγροτική αναδιάρθρωση και τη διατροφική επάρκεια. -- Στο επίπεδο της Ανάπτυξης. Η αυτοοργάνωση, για ανάπτυξη των εγχώριων παραγωγικών πηγών, με αλληλεγγύη στο κόστος, αλλά και στην κατανομή του προϊόντος, αποτελεί ένα πεδίο, που ως τώρα θεωρείται ότι ανήκει αποκλειστικά στην επιχειρηματική πρωτοβουλία, ενώ οι πολίτες (παραγωγοί και καταναλωτές) «διαπαιδαγωγούνται» με όλα τα μέσα, να παραμένουν σταθερά παθητικοί.» (από συλλογικό κείμενο που κυκλοφορήσαμε ως «Λαϊκή Αλληλεγγύη» τον Ιανουάριο 2010). . Αναδεικνύεται έτσι η επικαιρότητα συνεργατικών Πρωτοβουλιών όπως π.χ. εδώ στην Αθήνα η δημιουργία του Καταναλωτικού Συνεταιρισμού «Προμηθέας Λυόμενος» πρόσφατα, η προσπάθεια σήμερα στην Κεφαλονιά για την δημιουργία μιας «Συναδελφικής Κομπανίας». Είναι σαφές ότι: ο συνεργατικός φορέας δεν είναι κόμμα, αλλά κάτι πολύ πιο πολυσήμαντο. Επιδιώκει ένα κοινωνικό παραγωγικό - αναπτυξιακό μέτωπο σε εθνική κλίμακα. Αυτό συνεπάγεται στήριξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (μ.Μ.Ε.), δημιουργία εταιρειών λαϊκής βάσης, συνεταιρισμών, ομαδικών καλλιεργειών και κοινοπραξιών, πρωτοβουλίες των εργαζομένων για ματαίωση του αφελληνισμού βιώσιμων επιχειρήσεων, στήριξη μεταποιητικών συνεταιρισμών, ενίσχυση πρωτοβουλιών για αξιοποίηση παραγωγικών δυνατοτήτων. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, μέσα από την ανάγκη μιας συνεργατικής πρωτοβουλίας, προσηλωμένης στην λαϊκή αλληλεγγύη και στην παραγωγική ανασυγκρότηση, δημιουργήσαμε έναν πιλοτικό συνεργατικό φορέα, βασισμένο σε ορισμένες θεμελιακές και απαράβατες αρχές, που είναι και κριτήρια για τις οικονομικές του αποφάσεις, αλλά και για την ανάδειξη των κατάλληλων προσώπων, καθώς και για τις συνεργασίες που θα προωθεί. Ανάμεσα στα άλλα: « 1. Η επιδίωξη ενότητας των δημιουργικών ανθρώπων. 2. Η διαρκής ανατροφοδότηση και κάθετη ανέλιξη του έργου (αναπτυξιακή διάσταση). 3. Η σύζευξη της αλληλεγγύης με την αξιοσύνη. 4. Η αρχή της μορφωτικής αυτονομίας. Για ένα πολιτισμό αλληλεγγύης, δημιουργικότητας, δικαιοσύνης και Αυτοδιάθεσης. ……Επιδιώκει ένα κοινωνικό παραγωγικό - αναπτυξιακό μέτωπο σε εθνική κλίμακα, αρχίζοντας πιλοτικά από πολύ μικρής κλίμακας δραστηριότητες, που μπορεί να αλληλοϋποστηρίζονται με πρωτοβουλίες ανέργων, μικρών παραγωγών, μικροκαλλιεργητών, ή ομάδων καλλιεργητών, μεταποιητικών συνεταιρισμών κ.ο.κ. Έτσι αποσαφηνίζεται το βάθος και το εύρος της σημασίας που δίνουμε σε αυτό που αποκαλούμε ενότητα των δημιουργικών ανθρώπων..» (Μάρτης2013, κείμενο του Συνεταιρισμού Καταναλωτών ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ ΛΥΟΜΕΝΟΣ) Έτσι αντιμετωπίζεται με καλύτερους όρους η Κρίση διαρκείας που προέκυψε στη Πατρίδα μας. Έτσι διατηρούμε ανοιχτό τον δρόμο για την ουσιαστική λειτουργία της (περιορισμένης σήμερα) ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, για την επαναδιεκδίκηση της ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Αρχιτέκτων- συγγραφέας (δημοσιεύθηκε στον Δρόμο της Αριστεράς 24/10/2015)
Τελικά τι είναι ο ΣΥΡΙΖΑ; Ξαφνικά σε μία νύχτα του Ιουλίου μεταμορφώθηκε; Μέχρι τότε ήταν όλα καλά; Άλλος παίρνει τα μοιρογνωμόνια και βλέπει μνημονιακή στροφή και μετατόπισή του στην κεντροαριστερά. Άλλος θεωρεί ότι αυτά που κάνει δεν είναι αριστερά, αλλά παραμένει αριστερά γιατί αυτά που κάνει τα κάνει γιατί ασκείται βία πάνω του. Υπάρχουν και άλλοι. Ο καθένας και τα ερμηνευτικά εργαλεία του…
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορούσε να κάνει κάτι άλλο από αυτό που έκανε και κάνει. Δεν είχε ως προϋπόθεση προηγούμενου βίου, πολιτική βάση την απόλυτα τριγενή αναγκαία διάσταση: 1. Ρήξη με το παλιό, ανήθικο, ανεπαρκές και κλεπτοκρατικό προσωπικό, 2. Ανασύσταση θεσμών δημοκρατίας και άρνηση του κρατισμού με επανεισαγωγή της κοινωνίας στο πολιτικό σύστημα και 3. Ένα στρατηγικό αναπτυξιακό πρόγραμμα θεμελιωμένο στην Ελληνική ιδιαιτερότητα. Αυτό το μόρφωμα του ΣΥΡΙΖΑ οργανωτικά προήλθε από σύγκλιση δυνάμεων, άλλες λόγω πολιτικής απαιδευσίας, άλλες λόγω καιροσκοπισμού.
Η εφημερίδα Δρόμος της Αριστεράς με εκδότη τον Ρ. Ρινάλντι υποστήριξε τον Τσίπρα μέχρι το τρίτο μνημόνιο αλλά δεν θέλησε να δει την οδυνηρή πραγματικότητα πολύ πριν την κατάληψη των κυβερνητικών ανακτόρων. Παρά το ότι έχει δημοσιεύσει δικά μου κείμενα στο παρελθόν, δεν δέχτηκε να δημοσιεύσει το παρακάτω που έκανε προφανή την Συριζαίικη πορεία … Ακολουθεί το κείμενο που τους έστειλα πέρυσι, ένα μήνα πριν τις εκλογές της 25ης του Γενάρη και τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ. ( γρηγόρης κλαδούχος-ξυλόκαστρο-29/01/2016)
«ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΡΟΥΝΤΥ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗΣ
Διάβασα το θέμα της εβδομάδας του Δρόμου της Αριστεράς. Κείμενο του Ρ. Ρινάλντι. Αναφέρεται στη σχέση ηθικής και πολιτικής, όπως και στην προστασία του ΣΥΡΙΖΑ από προεκλογικό εισοδισμό αμφισβητούμενης ακεραιότητας. Για να μου δοθεί η ευχέρεια να εντοπίσω ορισμένα κενά των απόψεών του χρειάζομαι ως προαπαιτούμενο την εξής παραδοχή: ότι η πολιτική πρέπει να είναι ηθική, και ότι η ηθική δεν είναι πολιτικό πρόγραμμα.
1. Στις σημερινές συνθήκες πρώτο ηθικό καθήκον είναι η τιμωρία της ανήθικης κλεπτοκρατικής κάστας. Με πολιτική αλλά και πράξη που να αποδεικνύει ότι οι δημοκρατίες τιμωρούν ενόχους. Όταν δεν δίνεις την μητέρα όλων των μαχών εναντίον της εξουσιαστικής πολιτικής ανηθικότητας δεν έχεις πολλές προϋποθέσεις φερεγγυότητας. Και ανάληψης ρόλου κριτή ηθικότητας.
2. Η προβολή αυτού του ηθικού στοιχείου έπρεπε να είναι κεντρικό στην πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ. Μαζί με το ζήτημα της αποκατάστασης της δημοκρατίας και το μεγάλο θέμα της ανάπτυξης.
3. Εάν ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε υποβιβάσει το ηθικό ζήτημα και δεν πρόβαλλε ως πρόβλημα μονοδιάστατα το οικονομικό (ως διαμάχη οικονομολόγων στα πάνελ), α) δεν θα βοηθούσε αντικειμενικά στη υποχώρηση του (και πάλι μονοδιάστατου) κινήματος των πλατειών, που αυτό το κίνημα την κλοπή και την ηθική είχε ως πρόταγμα, δεν θα άφηνε την κοινωνία εκτεθειμένη στη δημαγωγία ακροδεξιών και στη συνέχεια δεν θα επέτρεπε σε περίεργους αριστερούς να ταυτίζουν την ελληνικότητα με την ακροδεξιά, β) δεν θα προσέτρεχαν σ αυτόν πολλά ορφανά. Μιλώ για πανεπιστημιακούς και διανοούμενους του ΣημιτοΠαπανδρεϊκού παρελθόντος. Αυτού του ανήθικου, διεφθαρμένου καθεστώτος, και απέναντι στην καταστροφή των παραγωγικών συστημάτων και την τζογοκρατία θα επανέφερε την ηθική της εργασίας, γ) θα είχε βάλλει στην άκρη αντιλήψεις και ανθρώπους (περίεργους αριστερούς θα έλεγα), που προβάλλουν ως κύριο την «πάλη ενάντια στο φασισμό», υποβαθμίζοντας το φασισμό του διεθνούς χρηματιστικού κεφαλαίου και της εσωτερικού πολιτικού υπηρετικού του προσωπικού, δ) εφόσον θα είχε προβληθεί η ανήθικη πλευρά ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, θα είχε δημιουργήσει ένα μεγάλο ρεύμα ενάντια στην ανηθικότητα, ο Κουβέλης δεν θα συνεργαζόταν μαζί τους. Και δεν θα υπήρχε καμιά εσωτερική τριβή για αυτόν σήμερα.
4) Το ζήτημα δεν είναι να κάνεις τους λογαριασμούς , να είσαι αυστηρός με αυτούς που σου χτυπούν την πόρτα σήμερα, αλλά με την πολιτική σου να τους έχεις ήδη αποκλείσει. Γιατί η σωστή πολιτική, στοχοθεσία και η τακτική διαμόρφωσης συσχετισμών είναι ταυτοχρόνως και εφεδρεία και επένδυση στο μέλλον.
Αυτά ισχύουν, όσα κι αν αναθεωρήσουμε ή μάθουμε. Είναι από τα απολύτως αναγκαία μπαγκάζια που σε πολλούς πρόσφερε ο πρώιμος πολιτικός βίος… Η ηθική-δημοκρατία-ανάπτυξη είναι πολιτική οριζόντων. Ακυρώνει και κάθε αγωνία εκ των υστέρων ανάγκης λειτουργίας αποτρεπτικών μηχανισμών.
ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΛΑΔΟΥΧΟΣ ΞΥΛΟΚΑΣΤΡΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ 30/12/2014»
Το κείμενο, συνέντευξη, του καθηγητή κοινωνικής λαογραφίας κ. Β. Νιτσιάκου αποδεικνύει ότι ξεκινώντας από τα κάτω, μπορείς να αρθρώσεις ένα πλέγμα τοπικοτήτων, σε μία κατεύθυνση ενός διατοπικού εθνικού προγραμματικού σχεδίου. Μεταφέροντας τις προτάσεις του σε ένα ευρύτερο πολιτικό πεδίο, θα έλεγα ότι απαιτούνται συνδυαστικά:
1.Το κεντρικό κράτος πρέπει να εντάξει την λογική του στην νέα κατανομή και κυρίαρχη επένδυση σε επικοινωνιακές υποδομές, χωροταξικές ιεραρχήσεις υπηρεσιών εκπαίδευσης, σε υποστήριξη των παραγωγικών συστημάτων περιοχών.
2. Γύρω από τις μικρές πόλεις της υπαίθρου ανατροφοδότηση περιοχών εσωτερικής οικονομικής ζωής.
3. Εν τέλει μια πολιτική προσαρμογής στις ιδιαιτερότητες της πολυώνυμης Ελλάδας, και όχι την προσμονή από το κέντρο, από ψηλά και από το εξωτερικό επενδύσεων και εισαγόμενης ανάπτυξης. Εννοείται ότι οι από το εξωτερικό επενδύσεις αυτές πρέπει να υπηρετούν ένα εθνικό πρόγραμμα. Μία αυθεντική ιδέα και γνώση του εαυτού μας και της χώρας είναι το πιο ισχυρό κεφάλαιο, πολύ πιο ισχυρό των χρηματιστηρίων και των «αγορών».
Οι απόψεις του κ. Νιτσιάκου είναι όχι μόνο συνέχεια και αξιοποίηση, συνάντηση της ιστορίας, της γεωγραφίας και της τοπικής κοινωνικής συγκρότησης αλλά και εντάσσεται σε μία νέα αντίληψη συγχρονικής παραγωγικότητας. Ζούμε το τέλος της φορντιστικής παραγωγής, την επάνοδο του ανθρώπου-εργαζόμενου ως συνειδητού προσώπου-δημιουργού. Ο ατομικισμός εξάλλου εξουδετερώνεται και με τη νοηματοδότηση της δημιουργικής πράξης.
Όταν σήμερα το διεθνές χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο εξουδετερώνει εθνικές, περιφερειακές και τοπικές δυνατότητες, δηλαδή ξεχωρίζει την οικονομία από την κοινή ζωή – αυτή είναι η βαθιά σημασία της παγκοσμιοποίησης (Alain Tourain)-, η αξία των απόψεων του κ. Νιτσιάκου είναι στο δρόμο του εκσυγχρονισμού. Για ένα νέο κόσμο όλων των κόσμων, σε αυτό το αμάλγαμα αντιπροσώπευσης, για τις εθνικές αναπτυξιακές πολιτικές υπάρχει μία διέξοδος: η ενίσχυση της στρατηγικής σημασίας των τοπικών συστημάτων(Αrnaldo Bagnasco). (Γ. Κ.)
Ακολουθεί η συνέντευξη του κ. Νιτσιάκου στον Φιλήμονα Καραμήτσο-Εφημερίδα των Συντακτών
Ο κοινοτισμός ως πηγή έμπνευσης μιας νέας οικονομίας
Η κρίση μάς ώθησε στην αναζήτηση νέων ιδεών και νέων τρόπων ζωής από τους παλαιότερους που μας έφεραν στη σημερινή κατάσταση. Πολλά από τα παραδείγματα που αναζητούμε είναι δίπλα μας κι ας μην το γνωρίζουμε
Ο καθηγητής Κοινωνικής Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Βασίλης Νιτσιάκος, με πολύχρονο και αναγνωρισμένο διεθνώς έργο, αναδεικνύει το παράδειγμα μιας μικρής ορεινής κοινότητας της Κόνιτσας, στα Μαστοροχώρια, της σημερινής Πηγής, και παλιά Πεκλάρι, στο βιβλίο του που κυκλοφορεί από τις γιαννιώτικες εκδόσεις Ισνάφι, «Πεκλάρι-Κοινωνική οικονομία μικρής κλίμακας».
Μία κοινότητα που ώς τις μέρες μας σχεδόν, τη δεκαετία του ’70, ήταν αυτάρκης, σε μία διαρκή σχέση με το περιβάλλον γύρω της, παράγοντας μια οικονομία βιωματικής αειφορίας και ένα σύστημα κοινοτικού εξισωτισμού, που δεν αποτελούσαν μια εξαίρεση, αλλά μια κοινή συνθήκη για εκατοντάδες χωριά της πατρίδας μας που επιβίωσαν επί αιώνες.
• Μελετήσατε μια κοινότητα που ιστορικά κατάφερνε να αυτοδιαχειρίζεται το φυσικό περιβάλλον και τον τόπο της τροφοδοτώντας όλες τις ανάγκες της. Προσφέρει -δε- κι ένα μοντέλο δημοκρατίας θα λέγαμε, έναν κοινωνικό εξισωτισμό, όπως τον προσδιορίζετε.
Το Πεκλάρι είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, μια περίπτωση μελέτης. Αυτό που περιγράφω και προσπαθώ να ερμηνεύσω ισχύει λίγο-πολύ για όλες τις κοινότητες που εντοπίζονται στη «ζώνη της δρυός» και ιστορικά στηρίχτηκαν για την επιβίωση και αναπαραγωγή τους σε έναν συνδυασμό γεωργίας και κτηνοτροφίας, που συμπληρώνονταν και από άλλες δραστηριότητες, όπως η υλοτομία, η τροφοσυλλογή και από ένα σημείο μετά και η τεχνική εξειδίκευση.
Σε αυτή λοιπόν την κατηγορία των κοινοτήτων, που λειτούργησαν σε μια μεγάλη χρονική διάρκεια σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο πολιτικής οικονομίας με σχετική αυτονομία, αυτάρκεια και αυτοδιοίκηση, οι άνθρωποι, με βάση τις εστιακές ομάδες και την οικιακή οικονομία, οικειοποιούνταν τους συλλογικούς φυσικούς πόρους με ένα σύστημα βιωματικής αειφορίας και κοινωνικού εξισωτισμού. Αυτό το σύστημα εξασφάλιζε, από τη μια την αναπαραγωγή των φυσικών πόρων και από την άλλη την εξισορρόπηση ανάμεσα στις επιμέρους ανάγκες των εστιακών ομάδων και τη συνολική επιβίωση της κοινότητας.
Κάτι τέτοιο ήταν εφικτό όχι μόνο χάρη στη συνειδητοποίηση του πεπερασμένου χαρακτήρα των φυσικών πόρων και την αίσθηση της συλλογικότητας αλλά και χάρη στο γεγονός ότι ο τρόπος παραγωγής χαρακτηριζόταν από τις αξίες χρήσεις και οι ίδιοι οι φυσικοί πόροι (γη, δάση, νερά κ.λπ.) δεν γίνονται αντιληπτοί σαν ατομικές ιδιοκτησίες αλλά ως κοινά κτήματα, τα οποία χρησιμοποιούσε η κάθε εστιακή ομάδα με βάση τις εκάστοτε ανάγκες της.
Σήμερα, βέβαια, κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό σε μια σύγχρονη οικονομία καπιταλιστικού τύπου, ωστόσο το μοντέλο διαχείρισης (βιωματική αειφορία) και το ήθος της συλλογικότητας και της κοινωνικής αλληλεγγύης μπορούν να αποτελέσουν μέρος του αξιακού κώδικα μιας εναλλακτικής ηθικής οικονομίας έστω και σε μικρές κλίμακες.
• Η κοινότητα αντιμετωπίζει το περιβάλλον ως μία ενότητα από το χωράφι μέχρι το δάσος και βρίσκεται σε μια μόνιμη σχέση ανταλλαγής και διαχείρισης. Σε αντίθεση σήμερα εμείς, ως οργανωμένη κοινωνία, προσπαθούμε να «προστατεύσουμε» τη φύση, να κρατήσουμε ανέπαφο το δάσος ή τον παραδοσιακό οικισμό. Και δεν το καταφέρνουμε και πάντα.
Το περιβάλλον σε αυτή την περίπτωση δεν αντιμετωπίζεται σαν ένα σύνολο πόρων προς εκμετάλλευση, αλλά ως ένα σύνολο στοιχείων που συγκροτούν το ίδιο το οικοσύστημα της κοινότητας, όπου δεν υπάρχει η νεωτερική διάκριση «φύσης»-«πολιτισμού» (δεν υπάρχουν καν αυτές οι έννοιες), αλλά ένα ενιαίο σύνολο, μια ενότητα συνυφασμένη με τη μοίρα της κοινότητας (και γι’ αυτό τρόπον τινά καθαγιασμένη), η οποία αντιμετωπίζεται με βάση την ανάγκη της αναπαραγωγής και της ίδιας της κοινότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο υπερτερεί η ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος, όχι με τη σύγχρονη αστική και αστεακή έννοια του όρου, αλλά με την έννοια της λελογισμένης χρήσης με σκοπό τη μη εξάντληση των «πόρων», από τους οποίους εξαρτάται η επιβίωση της κοινότητας. Γι’ αυτό και μιλάμε για «βιωματική αειφορία».
Αυτή η αντίληψη είναι πολύ διαφορετική από τις τρέχουσες αντιλήψεις περί προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. Και βέβαια αυτή η προσέγγιση αναδεικνύει το γεγονός ότι η σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον διαμεσολαβείται από την κοινωνία. Υπό αυτή την έννοια, ο κοινοτισμός θα μπορούσε να αποτελέσει αν όχι ένα πρότυπο κοινωνικής και οικονομικής οργάνωσης σήμερα, τουλάχιστον ένα παράδειγμα έμπνευσης μιας εναλλακτικής πολιτικής οικονομίας...
• Η έννοια του σχεδίου παραγωγικής ανασυγκρότησης σήμερα, είτε από τα αριστερά είτε από τα δεξιά, περιλαμβάνει κυρίως τον ενιαίο, εθνικό σχεδιασμό, χωρίς διαφοροποιήσεις. Κι από πίσω ακολουθεί το λεγόμενο παγκοσμιοποιημένο μοντέλο ανάπτυξης με ενιαίους οικονομικούς δείκτες κοινούς για όλες τις χώρες. Υπάρχει χώρος για την ανάπτυξη σε μικρούς τόπους; Ακούμε και πολλά για «επιστροφή στη φύση» τώρα με την κρίση ειδικά για τους νέους, αλλά στην πράξη ελάχιστοι «γυρίζουν πίσω».
Νομίζω ότι η περιβόητη «παραγωγική ανασυγκρότηση» της χώρας δεν μπορεί να γίνει ούτε με ευχολόγια ούτε με αντιγραφή προτύπων ξένων προς την ιστορία αυτού του τόπου. Πρέπει να στηριχτεί σε βιωμένα και δοκιμασμένα μοντέλα κοινωνικής και οικονομικής οργάνωσης που αναδεικνύουν και την πολιτισμική ταυτότητα του τόπου, αλλά και προωθούν μαζί με την αειφορία και την κοινωνική αλληλεγγύη και το κοινοτικό ήθος. Μα, μπορεί να γίνουν αυτά τα πράγματα στο πλαίσιο του καπιταλισμού;, θα μπορούσε δικαίως να αναρωτηθεί κανείς.
Νομίζω οι αρχές του κοινοτισμού μπορούν να λειτουργήσουν ακόμα και σε ένα τέτοιο σύστημα, στο μέτρο που θα υπάρξει η ανάλογη πολιτική βούληση, αρκεί να υπάρξει το περιθώριο για την αυτοδιαχείριση μικρών συνεταιριστικού τύπου μονάδων κοινωνικής και ηθικής οικονομίας. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι οι αυτόνομες κοινότητές μας ήκμασαν στο πλαίσιο ενός φεουδαλικού τρόπου παραγωγής… Το ζήτημα είναι εάν θέλουμε να φύγουμε από το δόγμα της ελεύθερης αγοράς και του άκρατου ανταγωνισμού και ατομικισμού που αυτή παράγει και να δούμε την οικονομία με όρους κοινωνικούς και πολιτισμικούς, δηλαδή να την επαναφέρουμε σε δρόμους ανθρώπινους.
Οσο για την «επιστροφή στη φύση και στις ρίζες», πρέπει να απαλλαγούμε τόσο από τον φολκλορισμό που εξωτικοποιεί το παρελθόν και τους πολιτισμούς του όσο και από τη φυσιολατρία και την «οικολογία του γλυκού νερού», που παράγει και αναπαράγει μια στρεβλή αντίληψη για το φυσικό περιβάλλον, που δεν έχει καμία σχέση με τα ζητούμενα μιας επιστημονικά προσανατολισμένης πολιτικής οικολογίας.
Οι ρητορικές περί απόλυτης προστασίας, που στηρίζονται σε μια ανιστόρητη άποψη περί «παρθένας φύσης», πρέπει να δώσουν τη θέση τους σε μια ιστορικοποιημένη αντίληψη για το φυσικό περιβάλλον, δηλαδή σε μια διαλεκτική προσέγγιση, η οποία από μόνη της θα προαγάγει μιαν υπέρβαση της διχοτομίας «φύσης/πολιτισμός» και την κατίσχυση του αφηγήματος της ενότητας, ενός αφηγήματος που θα μας βοηθήσει να οικοδομήσουμε και μια μη εργαλειακή, μη εκμεταλλευτική σχέση με το φυσικό περιβάλλον, αλλά και με αυτό που αποκαλούμε «παράδοση».
Μία κοινότητα που ώς τις μέρες μας σχεδόν, τη δεκαετία του ’70, ήταν αυτάρκης, σε μία διαρκή σχέση με το περιβάλλον γύρω της, παράγοντας μια οικονομία βιωματικής αειφορίας και ένα σύστημα κοινοτικού εξισωτισμού, που δεν αποτελούσαν μια εξαίρεση, αλλά μια κοινή συνθήκη για εκατοντάδες χωριά της πατρίδας μας που επιβίωσαν επί αιώνες.
• Μελετήσατε μια κοινότητα που ιστορικά κατάφερνε να αυτοδιαχειρίζεται το φυσικό περιβάλλον και τον τόπο της τροφοδοτώντας όλες τις ανάγκες της. Προσφέρει -δε- κι ένα μοντέλο δημοκρατίας θα λέγαμε, έναν κοινωνικό εξισωτισμό, όπως τον προσδιορίζετε.
Το Πεκλάρι είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, μια περίπτωση μελέτης. Αυτό που περιγράφω και προσπαθώ να ερμηνεύσω ισχύει λίγο-πολύ για όλες τις κοινότητες που εντοπίζονται στη «ζώνη της δρυός» και ιστορικά στηρίχτηκαν για την επιβίωση και αναπαραγωγή τους σε έναν συνδυασμό γεωργίας και κτηνοτροφίας, που συμπληρώνονταν και από άλλες δραστηριότητες, όπως η υλοτομία, η τροφοσυλλογή και από ένα σημείο μετά και η τεχνική εξειδίκευση.
Σε αυτή λοιπόν την κατηγορία των κοινοτήτων, που λειτούργησαν σε μια μεγάλη χρονική διάρκεια σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο πολιτικής οικονομίας με σχετική αυτονομία, αυτάρκεια και αυτοδιοίκηση, οι άνθρωποι, με βάση τις εστιακές ομάδες και την οικιακή οικονομία, οικειοποιούνταν τους συλλογικούς φυσικούς πόρους με ένα σύστημα βιωματικής αειφορίας και κοινωνικού εξισωτισμού. Αυτό το σύστημα εξασφάλιζε, από τη μια την αναπαραγωγή των φυσικών πόρων και από την άλλη την εξισορρόπηση ανάμεσα στις επιμέρους ανάγκες των εστιακών ομάδων και τη συνολική επιβίωση της κοινότητας.
Κάτι τέτοιο ήταν εφικτό όχι μόνο χάρη στη συνειδητοποίηση του πεπερασμένου χαρακτήρα των φυσικών πόρων και την αίσθηση της συλλογικότητας αλλά και χάρη στο γεγονός ότι ο τρόπος παραγωγής χαρακτηριζόταν από τις αξίες χρήσεις και οι ίδιοι οι φυσικοί πόροι (γη, δάση, νερά κ.λπ.) δεν γίνονται αντιληπτοί σαν ατομικές ιδιοκτησίες αλλά ως κοινά κτήματα, τα οποία χρησιμοποιούσε η κάθε εστιακή ομάδα με βάση τις εκάστοτε ανάγκες της.
Σήμερα, βέβαια, κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό σε μια σύγχρονη οικονομία καπιταλιστικού τύπου, ωστόσο το μοντέλο διαχείρισης (βιωματική αειφορία) και το ήθος της συλλογικότητας και της κοινωνικής αλληλεγγύης μπορούν να αποτελέσουν μέρος του αξιακού κώδικα μιας εναλλακτικής ηθικής οικονομίας έστω και σε μικρές κλίμακες.
• Η κοινότητα αντιμετωπίζει το περιβάλλον ως μία ενότητα από το χωράφι μέχρι το δάσος και βρίσκεται σε μια μόνιμη σχέση ανταλλαγής και διαχείρισης. Σε αντίθεση σήμερα εμείς, ως οργανωμένη κοινωνία, προσπαθούμε να «προστατεύσουμε» τη φύση, να κρατήσουμε ανέπαφο το δάσος ή τον παραδοσιακό οικισμό. Και δεν το καταφέρνουμε και πάντα.
Το περιβάλλον σε αυτή την περίπτωση δεν αντιμετωπίζεται σαν ένα σύνολο πόρων προς εκμετάλλευση, αλλά ως ένα σύνολο στοιχείων που συγκροτούν το ίδιο το οικοσύστημα της κοινότητας, όπου δεν υπάρχει η νεωτερική διάκριση «φύσης»-«πολιτισμού» (δεν υπάρχουν καν αυτές οι έννοιες), αλλά ένα ενιαίο σύνολο, μια ενότητα συνυφασμένη με τη μοίρα της κοινότητας (και γι’ αυτό τρόπον τινά καθαγιασμένη), η οποία αντιμετωπίζεται με βάση την ανάγκη της αναπαραγωγής και της ίδιας της κοινότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο υπερτερεί η ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος, όχι με τη σύγχρονη αστική και αστεακή έννοια του όρου, αλλά με την έννοια της λελογισμένης χρήσης με σκοπό τη μη εξάντληση των «πόρων», από τους οποίους εξαρτάται η επιβίωση της κοινότητας. Γι’ αυτό και μιλάμε για «βιωματική αειφορία».
Αυτή η αντίληψη είναι πολύ διαφορετική από τις τρέχουσες αντιλήψεις περί προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. Και βέβαια αυτή η προσέγγιση αναδεικνύει το γεγονός ότι η σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον διαμεσολαβείται από την κοινωνία. Υπό αυτή την έννοια, ο κοινοτισμός θα μπορούσε να αποτελέσει αν όχι ένα πρότυπο κοινωνικής και οικονομικής οργάνωσης σήμερα, τουλάχιστον ένα παράδειγμα έμπνευσης μιας εναλλακτικής πολιτικής οικονομίας...
• Η έννοια του σχεδίου παραγωγικής ανασυγκρότησης σήμερα, είτε από τα αριστερά είτε από τα δεξιά, περιλαμβάνει κυρίως τον ενιαίο, εθνικό σχεδιασμό, χωρίς διαφοροποιήσεις. Κι από πίσω ακολουθεί το λεγόμενο παγκοσμιοποιημένο μοντέλο ανάπτυξης με ενιαίους οικονομικούς δείκτες κοινούς για όλες τις χώρες. Υπάρχει χώρος για την ανάπτυξη σε μικρούς τόπους; Ακούμε και πολλά για «επιστροφή στη φύση» τώρα με την κρίση ειδικά για τους νέους, αλλά στην πράξη ελάχιστοι «γυρίζουν πίσω».
Νομίζω ότι η περιβόητη «παραγωγική ανασυγκρότηση» της χώρας δεν μπορεί να γίνει ούτε με ευχολόγια ούτε με αντιγραφή προτύπων ξένων προς την ιστορία αυτού του τόπου. Πρέπει να στηριχτεί σε βιωμένα και δοκιμασμένα μοντέλα κοινωνικής και οικονομικής οργάνωσης που αναδεικνύουν και την πολιτισμική ταυτότητα του τόπου, αλλά και προωθούν μαζί με την αειφορία και την κοινωνική αλληλεγγύη και το κοινοτικό ήθος. Μα, μπορεί να γίνουν αυτά τα πράγματα στο πλαίσιο του καπιταλισμού;, θα μπορούσε δικαίως να αναρωτηθεί κανείς.
Νομίζω οι αρχές του κοινοτισμού μπορούν να λειτουργήσουν ακόμα και σε ένα τέτοιο σύστημα, στο μέτρο που θα υπάρξει η ανάλογη πολιτική βούληση, αρκεί να υπάρξει το περιθώριο για την αυτοδιαχείριση μικρών συνεταιριστικού τύπου μονάδων κοινωνικής και ηθικής οικονομίας. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι οι αυτόνομες κοινότητές μας ήκμασαν στο πλαίσιο ενός φεουδαλικού τρόπου παραγωγής… Το ζήτημα είναι εάν θέλουμε να φύγουμε από το δόγμα της ελεύθερης αγοράς και του άκρατου ανταγωνισμού και ατομικισμού που αυτή παράγει και να δούμε την οικονομία με όρους κοινωνικούς και πολιτισμικούς, δηλαδή να την επαναφέρουμε σε δρόμους ανθρώπινους.
Οσο για την «επιστροφή στη φύση και στις ρίζες», πρέπει να απαλλαγούμε τόσο από τον φολκλορισμό που εξωτικοποιεί το παρελθόν και τους πολιτισμούς του όσο και από τη φυσιολατρία και την «οικολογία του γλυκού νερού», που παράγει και αναπαράγει μια στρεβλή αντίληψη για το φυσικό περιβάλλον, που δεν έχει καμία σχέση με τα ζητούμενα μιας επιστημονικά προσανατολισμένης πολιτικής οικολογίας.
Οι ρητορικές περί απόλυτης προστασίας, που στηρίζονται σε μια ανιστόρητη άποψη περί «παρθένας φύσης», πρέπει να δώσουν τη θέση τους σε μια ιστορικοποιημένη αντίληψη για το φυσικό περιβάλλον, δηλαδή σε μια διαλεκτική προσέγγιση, η οποία από μόνη της θα προαγάγει μιαν υπέρβαση της διχοτομίας «φύσης/πολιτισμός» και την κατίσχυση του αφηγήματος της ενότητας, ενός αφηγήματος που θα μας βοηθήσει να οικοδομήσουμε και μια μη εργαλειακή, μη εκμεταλλευτική σχέση με το φυσικό περιβάλλον, αλλά και με αυτό που αποκαλούμε «παράδοση».
Διανοούμενοι και πανεπιστημιακοί από όλο τον κόσμο δραστηριοποιήθηκαν υπέρ του Κουρδικού λαού. Ανάμεσα στις 1100 προσωπικότητες ο Νόαμ Τσόμσκυ και πολλοί πανεπιστημιακοί της Τουρκίας.
Ενώ πολλοί πανεπιστημιακοί και δημοκράτες στην Τουρκία είναι υπόδικοι για αυτήν την πρωτοβουλία, η ΑΥΓΗ της Κυριακής προβάλλει στην πρώτη σελίδα της κείμενο του Δημητρίου Αναγνωστάκη που επισημαίνει τα «ανοιχτά μέτωπα αστάθειας στο εσωτερικό της Τουρκίας». Η εφημερίδα μέσω του αρθρογράφου της μας ενημερώνει ότι η Τουρκία «αντιμετωπίζει πλέον δύο μέτωπα τρομοκρατίας». Ποια είναι τα δύο μέτωπα τρομοκρατίας; Ο αρθρογράφος μαζί με τις «επιθέσεις από μέλη του Ισλαμικού κράτους», προσθέτει τις «επιθέσεις από Κουρδικές οργανώσεις, όπως το παράνομο Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (ΡΚΚ)».
Χρειάζεται μεγάλο θράσος και δημοκρατική αναισθησία να προβάλει με αυτόν τον τρόπο μία «αριστερή» εφημερίδα τον δίκαιο αγώνα ενός ιστορικού λαού, των Καρδούχων του Ξενοφώντα. Να καταφέρεσαι εναντίον του νόμιμου δικαιώματος ενός λαού και να ταυτίζεσαι με το φασιστικό καθεστώς της Άγκυρας σημαίνει ότι έχεις διακόψει τους δεσμούς με ιδανικά ελευθερίας, δημοκρατίας, ανθρωπισμού.
Όπως μας πληροφορεί η ΑΥΓΗ, ο συγγραφέας του κειμένου είναι καθηγητής σε Τουρκικό πανεπιστήμιο. Αυτά που γράφει είναι η προπαγάνδα του Τουρκικού καθεστώτος. Μπορεί να το διαβάσει κάποιος ως εκλαίκευση της δήλωσης των κρατικών αρχών μετά την πρόσφατη βομβιστική επίθεση στην Κωνσταντινούπολη. Το κείμενο της εφημερίδας είναι μία ακόμα δήλωση συμμόρφωσης προς τας υποδείξεις εξωεθνικών δογμάτων που υποτάσσουν το δίκαιο στα συμφέροντα, στο αίμα και στα εγκλήματα σε βάρος των λαών. Είναι ανοιχτή ιδεολογική συγγένεια και επικοινωνία με παρακρατικούς μηχανισμούς.
Η χώρα δεν έχει ανάγκη διανοούμενους-δασκάλους, υπαλληλικά παπαγαλάκια της κυρίαρχης φασιστικής ιδεολογίας των εργοδοτών τους. Η οικειοποίηση και προπαγάνδα της ρατσιστικής βίας και η στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων από λαούς δεν έχει να κάνει με τον πολιτισμό. Η ΑΥΓΗ δίνει τα διαπιστευτήριά της: έχει ως χρήσιμους την σκοτεινή και πιο αντιδραστική συνιστώσα του ΣΥΡΙΖΑ, ένα ρηχό και χρήσιμο διανοητικό στρώμα. Τελικά στην ΑΥΓΗ υπάρχει μεγάλο παρακρατικό βάθος.
(Στην φωτογραφία η Βούλα Δαμιανάκου σε συγκέντρωση Κούρδων στην Αθήνα)
(Στην φωτογραφία η Βούλα Δαμιανάκου σε συγκέντρωση Κούρδων στην Αθήνα)
